Telemedycyna w Polsce: rośnie znaczenie urządzeń do zdalnego monitorowania pacjentów, ale pozostają bariery wdrożeniowe.

Niemal połowa uczestników dużego polskiego badania deklarowała korzystanie z teleporady w ciągu poprzednich 12 miesięcy. Znacznie mniej osób korzystało jednak z aplikacji mobilnych wspierających zdrowie. Wyniki badania opublikowanego w „Journal of Medical Internet Research” pokazują, że rozwój telemedycyny w Polsce nadal wiąże się z nierównym dostępem do rozwiązań cyfrowych. Jednocześnie rozwijany jest System Domowej Opieki Medycznej, który ma umożliwiać wykorzystywanie danych pochodzących między innymi z wyrobów medycznych do monitorowania stanu pacjentów.

Telemedycyna w Polsce. Duże zainteresowanie, ale nierówne wykorzystanie technologii

Badanie przeprowadzone na podstawie danych z Narodowego Testu Zdrowia Polaków z lat 2020 do 2024 objęło ponad 1,19 mln respondentów. Analiza dotycząca korzystania z telemedycyny uwzględniała odpowiedzi 820 tys. osób.

Zgodnie z wynikami 49,7% badanych skorzystało z teleporady przynajmniej raz w ciągu poprzednich 12 miesięcy. Wśród 120 tys. osób odpowiadających na szczegółowe pytania 36,3% wskazało konsultacje telefoniczne, a 7,3% wideokonsultacje. Z aplikacji mobilnych związanych ze zdrowiem korzystało 20,3% respondentów tej podgrupy.

Badacze wskazali również, że korzystanie z telemedycyny było silnie związane z poziomem wykształcenia i miejscem zamieszkania. Mieszkańcy największych miast częściej korzystali ze zdalnych świadczeń niż osoby z mniejszych miejscowości.

Wyniki pokazują, że sama dostępność technologii nie gwarantuje jej powszechnego wykorzystania. Znaczenie mają również kompetencje cyfrowe użytkowników, dostęp do infrastruktury oraz sposób organizacji usług medycznych.

Urządzenia medyczne coraz ważniejsze w zdalnej opiece nad pacjentem

Rozwój telemedycyny obejmuje coraz szerszą grupę urządzeń umożliwiających wykonywanie pomiarów poza placówką ochrony zdrowia. Należą do nich między innymi ciśnieniomierze, glukometry, urządzenia rejestrujące pracę serca oraz systemy monitorujące wybrane parametry fizjologiczne.

Przykładem zastosowania takich rozwiązań jest nadzór telemetryczny nad pacjentami z wszczepionymi urządzeniami do elektroterapii serca. Według informacji Narodowego Funduszu Zdrowia pacjent otrzymuje transmiter, który umożliwia przesyłanie danych dotyczących pracy urządzenia. W przypadku wykrycia niepokojących zmian system może powiadomić personel medyczny, pozwalając na wcześniejsze podjęcie odpowiednich działań.

Z punktu widzenia producentów wyrobów medycznych rozwój takich usług zwiększa znaczenie projektowania urządzeń przystosowanych do pracy w środowisku domowym. Istotne są dokładność i powtarzalność pomiarów, niezawodność transmisji danych, bezpieczeństwo użytkowania oraz możliwość współpracy z systemami informatycznymi placówek medycznych.

Domowa Opieka Medyczna ma wspierać integrację urządzeń i systemów

Jednym z kierunków rozwoju polskiej telemedycyny jest System Domowej Opieki Medycznej (DOM). Rozwiązanie przewidziane w przepisach dotyczących rozwoju usług e-zdrowia ma umożliwiać gromadzenie i analizowanie danych zdrowotnych pacjentów poza placówkami medycznymi.

Dane mają pochodzić między innymi z wybranych wyrobów medycznych, urządzeń elektronicznych oraz informacji wprowadzanych samodzielnie przez pacjentów. Lekarz ma mieć możliwość określenia zakresu monitorowania, przeglądania wyników i reagowania na alerty.

Dla dostawców urządzeń oraz oprogramowania istotnym zagadnieniem staje się integracja z rozwiązaniami wykorzystywanymi w ochronie zdrowia. Systemy muszą umożliwiać prawidłowe przypisywanie wyników do pacjentów, ich bezpieczne przekazywanie oraz właściwą interpretację przez personel medyczny.

Ważne jest także rozróżnienie danych pochodzących z wyrobów medycznych od informacji rejestrowanych przez urządzenia konsumenckie lub wpisywanych przez pacjentów. Poszczególne źródła mogą różnić się przeznaczeniem, wiarygodnością pomiarów i sposobem ich wykorzystania w procesie diagnostycznym.

Jakie bariery pozostają przed producentami i dostawcami technologii?

Upowszechnianie zdalnego monitorowania pacjentów wymaga rozwiązania szeregu problemów technicznych i organizacyjnych. Jednym z nich jest współpraca urządzeń pochodzących od różnych producentów z systemami informatycznymi wykorzystywanymi przez placówki medyczne.

Z perspektywy rozwoju produktów istotne są między innymi:

• Interoperacyjność urządzeń i oprogramowania, czyli możliwość wymiany oraz wykorzystania danych w różnych systemach.
• Cyberbezpieczeństwo i ochrona informacji dotyczących zdrowia pacjentów.
• Walidacja pomiarów oraz potwierdzenie bezpieczeństwa i działania wyrobów medycznych.
• Niezawodność urządzeń podczas długotrwałego użytkowania w warunkach domowych.
• Obsługa alertów i organizacja pracy personelu odpowiedzialnego za analizę danych.

Odrębnym wyzwaniem pozostaje dostosowanie rozwiązań do potrzeb osób starszych oraz użytkowników o mniejszych kompetencjach cyfrowych. Badanie opublikowane w „Journal of Medical Internet Research” wskazuje, że nierówności w dostępie do technologii mogą ograniczać korzyści wynikające z rozwoju telemedycyny.

Dalszy rozwój rynku będzie więc zależał zarówno od możliwości technicznych urządzeń, jak i od sposobu ich wdrażania w systemie ochrony zdrowia. Dla producentów oraz dostawców komponentów i oprogramowania oznacza to rosnące znaczenie rozwiązań umożliwiających wiarygodne pomiary, bezpieczną transmisję danych i integrację z infrastrukturą medyczną.

1. Biesiada A. i wsp. Patterns of Telemedicine Use and the Digital Divide Among Adults in Poland’s Postpandemic Era: Nationwide Cross-Sectional Survey, Journal of Medical Internet Research, 22 września 2026 r.
2. Zdankiewicz-Staniszkis A. Domowa opieka medyczna DOM: nowe narzędzie dla lekarzy POZ i AOS. Co powinna przygotować placówka, Serwis ZOZ, 9 lipca 2026 r.
3. Narodowy Fundusz Zdrowia, Lubelski Oddział Wojewódzki. Nadzór telemetryczny, czyli monitorowanie stanu pacjenta na odległość, dostępny w dwóch placówkach na Lubelszczyźnie, 13 stycznia 2026 r.